3. Bölüm Yazı Öğretiminin Tarihçesi

17. Yüzyıl eğitimcilerinin birçoğu çocukların kendilerini yazılı bir şekilde ifade etmelerini ve akıllarındakini ezbere bir şekilde kâğıda aktarmalarını istemişlerdir.

Yazma hem fiziksel hem bilişsel bir beceridir. Kişi yazabilmek için kalemi tutabilmelidir. Sadece elin kalemi tutabiliyor olması yazma için yeterli değildir. Fiziksel olarak kişi yazarken yazıyı görmelidir. Bilişsel olarak ise yazım kurallarını bilmeli ve uygulamalıdır.

Yazma Eğitiminin Temel İlkeleri

Yazma, sadece teknik bilgi ile olacak bir işlem değildir. Yazmak için hayal gücü gereklidir. Bu hayal gücünün oluşabilmesi için çalışmalara başlanmadan önce öğrencilere nitelikli yazarların seviyelerine göre eserleri okutulmalıdır. Okumada belirli bir seviyeye ulaşıldığında yazma çalışmalarına başlanmalıdır. Öğrencilerin seviyelerine bakılarak yazma çalışmalarının derecesi artırılmalıdır. Bu beceri yazılarak kazanılan ve öğrenilen bir beceridir. Öğrenciler duygu ve düşüncelerini istedikleri gibi aktarmalılardır. Dil bilgisi kuralları etkinliklerin içerisine yerleştirilmelidir. Öğrencinin düzeyinin birden değişmesi beklenmemelidir. Süreç içerisinde zaten iyileşme görülecektir. Bol bol yazma çalışmaları yaptırılmalıdır. Öğrenciler yazı yazarken öğretmen başka bir işle uğraşmamalı onlarla birlikte yazı yazmalıdır. Öğrencilerin yazdığı yazılar saklanmalı ilerde özeleştiri yapmaları için tekrar verilmelidir. Sınıfta yazmaya teşvik edecek bir hava oluşturulmalıdır.

Yazma Eğitimin Amaç ve Önemi

Konuşmak çok önemli bir beceridir fakat bazen kendimizi ifade edebilmek için konuşmak yetmeyebilir. Sözü kalıcı hale getirecek olan yazıdır. Yazı, bir eğitim aracıdır. Dilin gelişmesine yardımcı olur. Yazma becerilerinin kazandırılması Türkçe öğretmenlerinin en büyük sorumluluklarından birisidir. Öğretmen dilin işlevlerini ve nasıl kullanması gerektiğini öğrencilere aktarmalıdır.

Bu eğitimin asıl amacı bir metin oluşturmak olmamalıdır. Metni doğru bir şekilde oluşturabilecek yetiye sahip olmadır. Düşünceler, açık, yalın ve anlaşılır bir biçimde ifade edilmelidir. Yazıya dökülemeyen bilginin kimseye bir fayda sağlayamayacağı anlatılmalıdır. Öğrencilerden yazdıklarını kontrol etmeleri istenmeli ve özeleştiri yapmaları sağlanmalıdır.

Yazma Eğitiminin Sorunları

Öğrencilerin sınıfları arttıkça yazma becerilerindeki seviyeleri de artmaktadır. Fakat temel yazma becerilerini oturtamadılarsa bazı sorunlarla karşılaşabilirler. Bu sorunların bazıları şunlardır:

Dikkat eksikliği, anlaşılır bir biçimde yazmama, yazı planını düzgün yapmama, olayları doğru biçimde ifade edememe, sığ kelime haznesi, dilbilgisi hataları yapma, yeterli hızda yazamamadır.

Yazma Becerisinin Öğretimi

Yazma becerisi eğitime ihtiyaç duyulan bir beceridir. Öğretmenler bu beceriyi öğrencilerine kazandırmaya çalışmalılardır. Bir günde kazanılmayacak bir beceri olmadığını bilmelilerdir. Bir süreç işidir ve zamanla iyileşecektir. Öğretmenler öğrencilerin sınıf seviyesini göz ardı etmemeli ve beklentilerini çok yüksek tutmamalılardır. Yazma becerisi fiziksel ve bilişsel kullanımından dolayı diğer becerilere göre zor bir beceridir. Yazmayı öğretmek için birçok kitap yazılmıştır. Yazma teorik bilgi ile öğrenilecek bir meziyet değildir. Dil bilgisi kısmı tabi ki teorik olarak öğretilebilir fakat yazma sadece iyileştirilebilir.

Yazma Becerisini Kazanma

İlham yazma becerisinin en önemli unsurudur. İlham olmadan özgün bir yazma becerisi gerçekleştirilemez.

Yazma Becerisinin Geliştirilmesi

Her beceride olduğu gibi yazma becerisinde de sabır önemlidir. Bıkmadan, usanmadan yazmak gerekmektedir. Yazdıkça gelişecek ve daha güzel eserler ortaya çıkacaktır. Okullarda bu ders bazen amacına uygun olarak işlenmemektir. Öğrenciye ilk aşamada zorla yazma çalışması yaptırılmamalıdır. Bu şekilde yapmak öğrenciyi baskı altında hissettirecektir. Baskı altındaki öğrenci ise kendini iyi ifade edemeyecektir. Öğrencilere önce eserler okutulmalı öğrenci yazmaya hazır ufka gelince istenen konu ve tür hakkında yazı yazdırılmalıdır. Öğrenci belirli bir seviyeye ulaştıktan sonra konu sınırlandırması yapılmalıdır.

Yazma Yeteneğinin Gelişiminde Etkili Olacak İlkeler

Yazma becerisi kolay elde edilebilen bir beceri değildir. Teknik bilgi bilince bile onun pratiğe dökülmesi gerekmektedir. Kişinin yeterli metinler oluşturabilmesi için etkili bazı ilkeler şunlardır:

Yazmayı sevmek ve pes etmemek, hayal gücünü kullanmak, düzenli bir çalışma temposu içerisinde olmak, edebi eserler hakkında temek bilgilere sahip olmak. Beğeni düzenini yukarda tutmak. Kendisine özgün yazma stili ve ortamı oluşturmak.

Yazmada Sözcük Seçimi ve Önemi

Yazan bir bireyin sahip olduğu en başat özelliği kelime haznesidir. Kelime haznesi geniş olan kişinin yazma eylemi daha kolay olacaktır. Aynı zamanda eserin okunması daha zevkli olacaktır. Okur sıkılmayacak ve diğer eserler için merak uyandıracaktır. Her başarılı yazarın kendine has bir üslubu vardır. Bu üslubu oluşturan unsurlar arasında yazarın sözcük seçimleri de vardır. Sözcük seçimi farklı olmasa bütün eserler biraz benzer olmaz mıydı? Özgün olmak yazarlık için çok önemlidir. Bir nevi imzadır. Yazarlar özgün olma konusuna çok dikkat etmelilerdir.

Yazma Becerisine Yönelik Etkinlikler

Öğrencilere yazın ve kışın belirli dönemlerinde tatil yapmaktadırlar. Bu tatiller onların günlük hayatlarından farklı ve eğlenceli geçecektir. Tatilde ne yaptıkları veya bir yere gittilerse gittikleri yerin özelliklerini yazmaları istenilebilir.

Kutlanan belirli gün ve haftalar öğrencilerde duygu oluşturacaktır. Bu duyguların onlarda uyandırdığı hislerin yazılması istenilebilir.

Yazma faaliyetleri için betimlemeler çok önemlidir. Betimleme güçlerini artıracak çalışmalar yapılabilir. Cansız bir varlık onu sıfatları ile tanımlamaları istenebilir. Unutamadıkları bir anılarını hikâyeleştirerek yazmaları istenebilir.

İyi Bir Yazma Becerisi İçin Yapılması Gerekenler

İyi bir yazar olmanın şartı iyi bir okur olabilmekten geçer. İyi bir okur dili düzgün kullanır. Dilbilgisi hatası yapmaz. Sürekli okuduğu için cümlelere aşinadır. Yazılan dilin detaylarını bilmek o dilde eser yazabilmenin temel koşuludur. Okurken notlar alınmalı ve anlam ufku artırılmalıdır. Başlık yazı için çok önemlidir. Okuyucuyu içine çekmesi için güzel ve dikkat çekici bir başlık konulmalıdır. Her şeyden önce yazar anlaşılacak bir yazmalıdır.

Benzerlik %0