Yazma Becerisini Geliştirmeye Yönelik Araştırmalar: Son Çeyrek Asrın Değerlendirilmesi

Yazma yetisinin iyileşmesi ve tam olarak ifade edilmesi eğitimcilerin en zor görevlerinden birisidir. Yazma, zihinsel, fiziksel birçok bileşenin olduğu bir işlemedir. Bu öğretim yapılırken bireysel farklılıklar göz önünde bulundurulmalıdır. Ülkemiz bazında bu durumu konuşacak olur isek okuma ve yazma eğitiminde yapılan çalışmaların varlığı bilinmektedir. Yazma eğitimi ile yapılan çalışmalar 90’lı yılların sonlarında iyice yaygınlaşmıştır. Bu çalışmalar incelendiğinde deneysel araştırmaların büyük bir yer kapsadığı düşünülmektedir. Araştırmaların sentezlenmesi durumunda çalışma yapanlara örnek olacak bir çalışma yapan Shanahan sentezlerinde iki bakışın varlığından söz etmektedir.

Sentezde Kullanılan Metodoloji

Çalışmanın başat amacı 90 ve 15 yıllarını kapsayan 25 yıllık süreçte Türkiye’de yapılan tezlerden yola çıkarak çeşitli okul düzeylerinde yazma yetilerini iyileştirmeye yönelik çalışmaların sentezini yapmak bu konular hakkında detaylı incelemeler yapmaktır. Çalışmanın hedefi yazma yetisinin iyileştirmeye yönelik araştırmaları sentezlemek olduğu için fiil araştırmalarının incelenmesini sonucuna varılmıştır.

Üçüncü kısım ilk okuma yazma süreci yeti gelişiminden ayrı olarak, yazma ve okumada kullanılan semboller ve bunların ilk kez öğreniminin kapsandığı bir süreçtir.

Dördüncü kısım hedeflenen yaş kitlesinde yer almakla beraber, özel eğitime gerek duyan öğrencilerin eğitimine odaklanan işler de bu grupların başka ihtiyaçları olması dahilinde farklı yöntemler esas alındığı için değerlendirmeye alınmamıştır.

Beşinci kısım, incelenecek işlerin direk olarak yazma yetisinin iyileştirilmesinde etki edip etmemesine dikkat etmiştir.

İncelenecek olan yazılarda aranan özellikler belirlendikten sonra YÖK UTMVT’ nda çalışmalara ulaşmak için yapılan taramada yazma kelimesi için 719 yazılı kelimesi için 552 sonuca ulaşılmıştır.

Kalan yazma eğitimi ile ilgili tarama modeli ile ifade edilen çalışmalar, ders kitabı tahlilleri, sözcük dağarcığı çalışmaları gibi yazma yetisinin iyileştirilmesi yönelik kanıt sunulabilecek çalışmalar yapılmıştır. Son olarak elde edilen çalışmalar incelenirken bir takım özel hususlarla karşılaşılmıştır: Bazı çalışmalarda ölçme aracı olarak öğrencilerin yazma faaliyeti çalışmaları değil; yazım imla, dil bilgisi sorularını içeren seçmeli soruların kullanıldığı fark edilmiştir. Bu şekildeki ölçümlerin gerçek yazma performansını ve olağan değişimini ortaya çıkarmaktan uzak olması sebebi ile bu çalışmalar değerlendirmeye tabii tutulmamıştır.

Bulgular

Elde edilen analiz sonunda dört tema elde edilmiştir. Bunlar, yazılı anlatım içeriğini iyileştirmeye çeşitlendirmeye yönelik öğretici karışmalar, ölçme değerlendirme çalışmalarının yazılı anlatıma kattığı, teknolojik gelişmelerin yazılı anlatım iyileştirilmesinde kullanılmasıdır.

Yazılı Anlatımın İçeriğini Zenginleştirmeye Yönelik Ön Uygulamalar

Sentezleme çalışmalarının konu olduğu 25 yıllık süreçte araştırmaların önemli bir bölümünde yazılı faaliyetin iyileştirilmesine yönelik uygulamaların incelendiği görülmüştür. Uygulamaların hedefi yazmaya başlamadan önce husus ile ilgili ön bilgileri harekete geçirmek ve yazma içeriğine getirmek, birbiri ile alakalı olanakları belirlemek ve sınıflamaktır.

Kimi çalışma yürütücüler, yaratıcı yazma üst başlığında ifade edilen bazı yazılar ayrı olarak ele alınmıştır. Yazılı anlatımın içeriğini iyileştirmeye dönük uygulamaların direkt olarak konuya odaklanan araştırmalarla denenmek zorunda kalmadığı ve diğer sınıf seviyelerinde de uygulandığı görülmektedir. Bu kısma kadar ifade edilen ve genel olarak yaratıcı yazma üst başlığı genelinde bir araya getirilen uygulamaların var olduğunu söylemek mümkündür. Yazılı anlatımın genelini iyileştirmeye yönelik bir araştırma ise Akdal tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma okuma ve okuduğunu anlama yetisini arttırmak olan bağlam çalışmalarının yazılı anlatım ifadelerini iyileştirmediki etkisini araştırmıştır.

Yazılı Anlatımın Niteliğini Araştırmaya Yönelik Öğretimsel Müdahaleler

Araştırmalarda denenen öğretimsel programların ana gayesi yazılı anlatımın içeriğini artırması ve düşünülen uygulamaları bir araya toplayarak öğrencilerin yazma yetilerinin geliştirilmesidir. Bu kısımda değerlendirilen tezlerden bir kısmı yazmanın alt bölümlerine odaklanan çalışmalardır. Diğer bir alt süreç plan yapma, taslak oluşturma ve taslak olarak yazma sürecidir. Bu basamakta iki tür yaklaşımın ifade edildiği görülmektedir. Diğer süreç ise gözden geçirme, düzeltme yapmadır. Taslak aşamasında elde edilen metin öğrenci, öğretmen ve yaşıtları yahut çalışma arkadaşları tarafından incelenmesidir.

Son basamak ise sunum ve paylaşma sürecidir. Bu aşamada çeşitli metinler bulunmakta sınıf panosu, okul dergisi gibi yerlerde paylaşılmaktadır.

Metni bir araya getiren birimlerin ifade edimine odaklanan başka isim ise İzdeş’tir. İzdeş bir modeli ele almaksızın hikaye metninin bir araya getirilmesinde yönelik çalışmalar uygulanmıştır.

Ölçme Değerlendirme Çalışmalarının Yazılı Anlatıma Katkısı

Çalışmaya konu olan 90-15 yılları arasında yapılan tezlerde ölçüme ve değerlendirmeler büyük bir yer tutmuştur. Sınıflarda uygulanan öğretim programlarında önemli bir kısım olarak ele alınmıştır.

Teknolojinin Yazılı Anlatım Becerilerinin Geliştirilmesine Katkısı

Yakın zamanlarda eğitimde önemli bir değişim hareketine dönüşen teknoloji kullanımının arttırılması çabası yazma yetilerinin iyileştirilmesinde büyük bir yer kaplamaktadır. 90-15 yılları arasındaki süreçte çalışılan tezlerin iki çalışma ile ifade edildiği görülmüştür. Bu çalışmaların başat noktasının dijital öyküler olduğu görülmüştür. Bununla beraber bu aşamaların hazırlık, taslak oluşturma, düzenleme ve düzeltme olduğu görülmüştür.

Sonuç ve Tartışma

Son 25 yılda yazılı anlatım yetilerinin iyileştirilmesine odaklanmış olan çalışmaların dört temel amaca bağlandığı görülmüştür. İlki yazılacak olan ifadelerin içeriğini iyileştirmek için yapılan ön çalışmalardır. Öğrencilerin, yaratıcılıklarını iyileştirecek ve husus ile ilgili fikirlerin organize edilmesini sağlamaktır. Yazmanın iyileştirilmesine bilişsel faktörlerin değerlendirdiği ulusal çalışmalarda öğrencilerin daha önceki bilgilerini öğrendiği diğer bilgilerle bir araya getirmesidir. İncelenen tezlerde odak noktası olunan diğer bir nokta öğretimsel çalışmalardır. Uygulamalarda iki yaklaşımın bir arada olduğu görülmektedir. İlki yazma sürecinde yoğunlaşan uygulamalar bir diğeri ise metnin özelliklerine yoğunlaşan uygulamalardır. Bu çalışmalarda üzerine düşülen diğer konu ise öğrencilerin katılımıdır. Bu çalışmaların en önemli sonucu öğrencilerin neye göre değerlendirildiklerini bilmeleridir. Diğer bir sonuç olarak da değerlendirme süreçlerine faal olarak katılmalarının başarılarının olumlu olarak değiştireceklerini bilmeleridir.

Benzerlik %16