Türkçe Öğretiminde Yazma Eğitimi

Dil, insana ait bir oluşumdur. Ses, morfem, sözcük ve sözcüklerden birleşmesi ile oluşan tümcelerden meydana gelmektedir. Meydana gelen bu tümcelerin fikir ile yoğrulup somut ortama aktarılmasına yazma denir. Yazma zekâ ile oluşturulan oluşumu süreçle olan bir yetidir. Yazmak kolay bir uğraşı değildir. Bu becerinin oluşması zaman, tecrübe ve yetenek işidir. Kâğıda aktarılan her yazı nitelikli bir yazı değildir. Yazmak sabır ister. Yazmanın oluşması için bir sürü unsur bir araya gelmektedir. Bunların başında hayal gücü, yetenek, planlama gelmektedir. Her işte olduğu gibi yazmakta sevilmeden mümkün değildir. Bu yüzden yazar keyifle yazmalıdır. Okullarda yazma genel adıyla kompozisyondur. Kompozisyon duygu, düşünce, hayal etmek olsa da maalesef derslerde deyim ve atasözleri açıklama olarak ele alınmaktadır. Kültürümüzden gelen bu bakış yerini yeni incelemelere bırakmalıdır. Okulun dışında da bir dünya olduğu unutulmamalı ve öğrencilere kendilerini daha rahat ifade edebilecekleri açık bir kapı bırakmalılardır. Öğrencinin dış dünyayı algılamasına izin verilmeli, ufkunun genişlemesi için gerekenler yapılmalıdır.

Durum

Öğretim boyunca öğrenciden, verilen tür, şekil ve konuda metin yazılması beklenmektedir. Bu durum öğrencilerin hayal dünyasını kısıtlamaktadır. Bir sınıfta konum olarak yetkin bir beceriye sahip Türkçe öğretmenleri yazma becerisinde faal davranmamaktadır. Beklentinin altında bir performans sergilenmektedir. Yazma dersi birkaç atasözünün birkaç deyimin anlatılmaya çalışıldığı basit bir ders değildir. Bu ders geleceğin kurtarıcılarının önünü açacak bir derstir. Yeni programla beraber öğretmenlerden teorik bilgileri pratiğin içinde vermeleri istenmiştir.

Yazma Eğitiminde Amaçlar ve İlkeler

Türkçe öğretmeni, birçok konuda ağır yük taşıdığı gibi yazma eğitimi konusunda da büyük bir taşımaktadır. Yazma becerilerinin edinilmesini sağlayacak kişiler Türkçe öğretmenleridir. Öğretmenler, öğrencilere onların fiziksel ve bilişsel bir beceri olan yazma becerilerini gerçekleştirmeleri için gerekli ortam ve alt yapıyı oluşturmalıdır. Öğretmen, öğrencileri ile yazmalı onları motive etmelidir.

Yazma Hazırlık Çalışmaları ve Önemi

Öğrencilerin yazma anlatımında yeterli olmaları için her konuda olduğu gibi bazı yeteneklere sahip olması gerekir. Bu yeteneklerin başında dilimizi düzgün kullanmak gelmektedir. İçerik ne kadar güzel olursa olsun biçem düzgün olmaz ise hiçbir önemi yok demektir. Öğretmenler yazma için bir konu belirlenirse, konuyu vermeden birkaç gün önce alt hazırlık oluşturulmalıdır. Ön hazırlık yapıldıktan sonra yazma sırasında yapılacak olan ön hazırlık vardır. Öğrencilerin, yaşını ve sosyal yaşantısını yok saymak öğrencinin iyi bir iş çıkarmasını engelleyecektir. Öğretmen öğrencinin hevesini artıracak çalışmalar yaptırmalıdır. Yazma becerisinin en temel öğrenim yolu yazmaktır. Bu yüzden öğretmen öğrencilerine bol bol yazma çalıştırması yaptırmalıdır. Fakat öğrenci yeterli bir birikime sahip olmadan bu faaliyet yaptırılmamalıdır. Çünkü hazır bulunuşluğu olmayan öğrenci hayal kırıklığına uğrayabilir.

Yöntem

Yöntem, yazma becerisinin en önemli basamaklarından birisidir. Öğrencilerin bir yazıyı ortaya çıkarabilmesi için hem fiziksel hem bilişsel olarak hazır olmaları gerekmektedir. Ufukları açılmalı dünyaları güzelleştirilmelidir. Güzel ve dikkat çeken konular belirlenmeli ve öğrenciye sunulmalıdır.

Konu Seçimi

Yazma eğitiminde asıl olan konu değildir. Asıl olan konudan ziyade öğrencinin konuyu nasıl daha kolay anlayıp onu kâğıda dökeceğidir. Öğretmen tek bir konu verip öğrenciyi kısıtlaması doğru değildir. Öğrencinin kendisini rahat ifade edebileceği konular seçilmelidir.

Seçilen Konu ile İlgili Ana ve Yardımcı Fikirleri Düşündürecek Zihinsel Hazırlık

Seçilen konu üzerine kısa süreli çalışmalar yapılarak öğrenci bilişsel olarak yazı yazmaya hazır hale gelmelidir.

Plan Yapma

Öğrencilerden alınan, ortaya çıkan düşünceleri ve değişik bakış açılarını sınıflandırarak yazmaya hazır hale getirilmelidir.

Ana ve Yardımcı Düşünceleri Plana Göre Yazıya Geçirme

Alıcıya iletilmek istenen esas konu bu aşamada belirlenmektedir.

Anlatım Tür ve Biçimleri Konusunda Öğrencileri Bilgilendirme

Öğrencinin seviyesine göre konu belirlenmelidir. Dinlenilen bir öyküyü, gezdikleri bir yeri tanıtmaları istenir. Sınıf düzeyi arttıkça yazma faaliyetlerinin de seviyesi artırılmalıdır.

Anlatım Biçimleri: Okuyucunun zihninde oluşturulmak istenen kanıya göre anlatım biçimi seçilmelidir.

Kontrol: Metnin, dilbilgisi kurallarına uyup uymadığı gözlenir. Tümceler arası geçişin ahengine bakılır.

Başlık: Metin ve başlık arasındaki uyuma bakılmalıdır.

Yazma Eğitiminde Öğrencilere Kazandırılacak Alışkanlıklar ve Yapılabilecek Çalışmalar

Öğrencilerin kelime dağarcıkları geniş ise anlama kapasiteleri de bir o kadar geniştir. Dağarcıklarının gelişmesi için bol bol okuma yapmaları gerekmektedir. Bu yüzden küçük yaşlarda sözlük kullanma alışkınlıkları edinmeleri faydalı olacaktır.

Yazım ve Noktalama Kurallarına Uymanın Önemi

Öğrencilerin sunduğu metinlerin kalitesini yazım ve noktalama kuralları arttırır. Noktalama işaretleri bağlamda tümcenin doğru anlaşılmasını sağlar. Bu kuralların içselleştirmesi için yazım kılavuzunun kullanılması gerekmektedir.

Yazma Eğitiminde Seçkin Edebî Ürünlerden Yararlanma

Öğretmen öğrencinin doğru bir şekilde yazmasını istiyorsa, ona doğru örnek teşkil edecek eserleri sunmalıdır. Doğru örnekleri duyan öğrencilere yazma çalışmaları yaptırılmalıdır. Bu bağlamda öğretmen temel edebi eserleri tanıtmak, okumaları için teşvik etmelidir.

Yazma Becerisinin Geliştirilmesinde Farklı Etkinliklere Yer Verme

Öğrencilerin yazma faaliyetlerindeki motivasyonlarını arttırmak ve değişik bir ders süreci geçirmeleri için farklı türde yazılar yazdırmalılardır.

Rapor Yazma

Öğrenciler metinleri ile ilgili rapor oluştururlarsa, yazdıklarının derinine ineceklerdir. Özellikle biçem konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Not Tutma

Okunan metinlerin önemli kısımlarının uzun süreli hafıza için ayrılması etkinliğidir.

Dikte Çalışması

Öğretmenin vurgu ve tonlamalara dikkat ederek metni seslendirmesi öğrencilerin yazım ve noktalama kurallarına uygun olarak yazıya aktarmasıdır.

Yazma Çalışmaları

Yazma öncesi, yazma sırası ve yazma sonrasında yapacağı çalışmalar vardır. Yazma öncesinde öğrencilerin fikirlerini açığa çıkarmak için resimler gösterilmelidir. Bulundukları konumdan farklı bir yer betimlemeleri istenmelidir. Bir cümle verip devamını getirmeleri ve buna uygun bir hikâye yazmaları istenmelidir Bilmece yazmaları ve bunları arkadaşları ile paylaşmaları istenmelidir. Öğrencilere eğer ile başlayan hayal güçlerini harekete geçirecek cümleler kurdurulmalıdır.

Sonuç

Öğrenciler için yazma çalışmaları çoğu zaman yorucu ve sıkıcı hale gelmektedir. Bu faaliyeti eğlenceli ve verimli hale getirmenin yolu öğrenciyi psikolojik olarak yazma sürecine hazırlamaktır. Nasıl yazacağını bilen öğrenci yazmaktan korkmayacaktır. Hatta bir süre sonra yazmak onlar için keyifli bir hale gelecektir. Bu dersin verimliliğini arttırmak adına derslerde yazma uygulamaları saati yapılmalıdır.

Benzerlik %0